Sigara içmeyle ilişkili görsel ipuçlarının sigara içme istekliliğine etkisi: davranışsal aktivasyon sistemi ve davranışsal inhibisyon sisteminin rolü

Yükleniyor...
Küçük Resim

Tarih

2019

Dergi Başlığı

Dergi ISSN

Cilt Başlığı

Yayıncı

Maltepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü

Erişim Hakkı

info:eu-repo/semantics/openAccess

Araştırma projeleri

Organizasyon Birimleri

Dergi sayısı

Özet

Bu araştırmada, sigara içmeyle ilişkili görsel ipuçlarının sigara içme istekliliği üzerindeki etkisinin Davranışsal Aktivasyon Sistemi (DAS) ve Davranışsal İnhibisyon Sistemi (DİS)’ne bağlı bireysel farklılıklar açısından farklılaşıp farklılaşmadığının incelenmesi amaçlanmıştır. Bunun yanı sıra, sigara içmeyle ilişkili ipuçlarının, sigara içme istekliliğindeki etkisi üzerinde bağımlılık düzeyi, yoksunluk düzeyi ve cinsiyet gibi faktörlerin rolü de incelenmiştir. Araştırmada, katılımcılara sigara içmeyle ilişkili görüntüler içeren (ipucu) ve içermeyen (nötr) videolar sunulmuştur. Araştırmanın sonuçları, sigara içmeyle ilişkili görsel ipuçlarının, öznel değerlendirme yoluyla ölçülen sigara içme istekliliğini arttırdığını ortaya koymuştur. Ayrıca, DAS alt boyutu dürtü düzeyi yüksek katılımcıların düşük olan katılımcılara kıyasla, sigara içmeyle ilişkili ipuçları karşısında sigara içme istekliliklerinin daha fazla arttığı gözlenmiştir. Buna karşın, diğer DAS alt boyutları ve DİS’te olduğu gibi, DAS toplam düzeyleri arasında da ipucu kaynaklı sigara içme istekliliklerinde anlamlı bir farklılık gözlenmemiştir. Genel olarak, DAS alt boyutu dürtünün ödül ipuçlarına duyarlılık ile ilişkili olduğu belirtilirken, mevcut araştırma bulgusunun daha önce yapılan benzer araştırmalarla tutarlılık gösterdiği gözlenmiş ve bulgular alanyazındaki kuramsal ve görgül araştırmalarla birlikte tartışılmıştır.
This study aims to investigate whether the effect of smoking-related visual cues on the urge to smoking differs in terms of individual differences depending on the Behavioral Activation System (BAS) and the Behavioral Inhibition System (BIS). Also, the role of factors such as level of smoking dependency, level of deprivation and gender on the effect of smoking-related cues on the urge to smoking were examined. During the study, participants were presented smoking-related and neutral videos. The results of the study revealed that the smoking-related visual cues increased the urge to smoke, which was measured through self-report. In addition, it was observed that for the participants with high BAS Drive level the urge to smoking increased more compare to low ones in the presence of smoking-related cues. On the other hand, no significant difference of cue-induced urge to smoking was observed between levels of BAS total, as well as BIS and other BAS subscales. In general, while it was implied that the BAS Drive subscale was associated with sensitivity to reward cues, it was observed that the current research finding was consistent with similar previous studies and the findings were discussed together with theoretical and empirical research in the literature.

Açıklama

Anahtar Kelimeler

Davranışsal Aktivasyon Sistemi, Davranışsal İnhibisyon Sistemi, Sigara İçme İstekliliği, Aranma, İpucu Etkisi, Behavioral Activation System, Behavioral Inhibition System, Urge to Smoke, Craving, Cue Reactivity

Kaynak

WoS Q Değeri

Scopus Q Değeri

Cilt

Sayı

Künye

Çıtak, O. F. (2019). Sigara içmeyle ilişkili görsel ipuçlarının sigara içme istekliliğine etkisi: davranışsal aktivasyon sistemi ve davranışsal inhibisyon sisteminin rolü / The effect of smokıng-related vısual cues on urge to smokıng: the role of behavıoral actıvatıon system and behavıoral ınhıbıtıon system (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Maltepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.