Adapazarı kentsel sit alanı'nın tarihsel süreç içindeki değişiminin incelenmesi ve bölgenin günümüze yeniden kazandırılması / Reearch for Adapazari city cite in historical process and bringing in the region again for today

Yükleniyor...
Küçük Resim

Tarih

2007

Dergi Başlığı

Dergi ISSN

Cilt Başlığı

Yayıncı

Maltepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü

Erişim Hakkı

info:eu-repo/semantics/openAccess

Araştırma projeleri

Organizasyon Birimleri

Dergi sayısı

Özet

Osmanlı imparatorluğunun son dönemlerinde nüfusu yüz bine varan büyük bir yerleşim iken, günümüzde ise önemli bir kent olan Adapazarı’nın merkezini kentsel sit alanı ve çevresindeki tarihi doku oluşturur. Bu tarihi doku içinde yer alan Uzun Çarsı bölgesi, Türk, Rum ve Ermenilerin birlikte yasayarak oluşturduğu farklı mimari dokusuyla günümüze kadar gelmiştir. Ancak, farklı dönemlerde aldığı göçler, belli aralıklarla meydana gelen depremler ve yerel yönetimlerin kararları, bu kentsel sit alanını olumsuz yönde değişikliğe uğratmıştır. Doku içinde yer alan kamu binalarının yol açmak amacıyla yıkılması bu değişimi başlatmış; farklılaşan yasam biçimi ve konfor ihtiyaçları, Uzun Çarsı ve çevresinin eski önemini yitirmesine ve giderek bozulmasına sebep olmuştur. Günümüzde Uzun Çarsı ve çevresinin oluşturduğu mimari mirasın yasayabilmesi için o bölgenin korunması ve yöre halkına koruma bilincinin aktarılması gerekmektedir. Bu amaca yönelik başlatılan çalışmada, öncelikle tarihi dokuyu oluşturan tescilli yapıların günümüzdeki durumları ve geçmişteki durumlarının tespit edilip, envanter çalışmaları ve sokak siluetleri yapılmıştır. Bu bilgiler, Adapazarı Büyükşehir Belediyesi’nin programında olan “Uzun Çarşı'nın Günümüze Kazandırılması” projesi için veri niteliğinde olacaktır. Çalışmanın birinci bölümünde, çalışmanın amacı, kapsamı ve yöntemi anlatılmıştır. İkinci bölümünde, Sakarya ili ve merkez ilçe olan Adapazarı tanıtılmış, buralarda yer alan tarihi ve kültürel değerler hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde Adapazarı Kentsel Sit Alanı tanıtılmış, sit alanının zaman içindeki değişimi incelenmiş, geleneksel yapı mimarisinin özellikleri örneklerle anlatılmış ve bölge için hazırlanmış imar planları araştırılmıştır. Dördüncü bölümde, Uzun Çarsı değerlendirilmiş, çarsı dokusunda tarihi süreç içinde oluşan, değişimler ve yıpranma sebepleri incelenip, bölge analizleri yapılmıştır. Besinci bölümde, “koruma” bağlamında ticaret bölgelerinin yeniden değerlendirilmesine dünyadan ve Türkiye’den uygulama örnekleri verilmiştir. Altıncı ve son bölümde, Uzun Çarsı ve çevresinin günümüze yeniden kazandırılması için yapılabilecek çalışmalar irdelenmiş, bozulan çarsı dokusunun günümüz koşullarında özgün durumuna gelmesi için öneriler getirilmiştir. Bu tez 2007 yılında yapılmıştır ve 93 sayfadan oluşmaktadır.
While it was a metropolitan city, of which the population reached aproximately 100.000 during the last period of Ottoman Empire, the center of Adapazarı, which is today one of the most important cities, is surrounded by the urban protected area and a great deal of historical sites. The area of Uzun Çarsı, which is located within this historical structure, has reached present day with its different architectural structures that Turks, Armenians and Greeks have developed by living harmoniously together. But the immigrations in different periods, earthquakes that occurred periodically and the decisions of the local administration have resulted in negative transformation in this urban protected area. Destroying the public buildings to open roads started this process of transformation; the life styles and needs of comfort which were differentiated in time made Uzun Çarsı and its periphery lose its importance and detoriate gradually. This region must be protected and people must become conscious about the protection of the architectural heritage that Uzun Çarsı and its periphery have developed. Firstly, the present and past conditions of the registered buildings that compose the historical structure have been localized and an inventory has been made and the silhouette of the street has been completed in this study, which is well adapted for this purpose. This data will be cosidered crucial information fort he project of “Regaining Uzun Çarsı” which is included in the projects belonging to Adapazarı Metropolitan Municipality. ?n The fist part of the study; the aim, the content and the method of the project have been defined. ?n the second part, the city of Sakarya and Adapazarı, which is the central town of Sakarya have beeen introduced, and information about the historical and cultural values has been given. In the third part, Adapazarı Urban Protected Area has been introduced, the gradual transformation of the urban protected area has been analyzed, the caharacteristics of traditional architecture have been defined with examples and construction plans for the region have been searched. In the fourt part, Uzun Çarsı has been evaluated; the reasons of the changes, and attritions on the structure of the bazaar in the hictorical process, have been analyzed and the regional analysis has been completed. In the fifth part, for the purpose of “protection” , some implementation examples of regaining of commercial regions have been given from Turkey and the world. ?n the sixth and the last part; the attempts that could be useful for regaining Uzun Çarsı and its periphery have been discussed and some suggestions have been made to bring the damaged structure of the Çarsı back to its original condition. This thesis has been completed in 2007 and consists of 93 pages.

Açıklama

Anahtar Kelimeler

Adapazarı Kentsel Sit Alanı, Tarihi Doku, Tescilli Sivil Mimarlık Örnekleri, Değisim, Koruma, Adapazarı Urban Protected Area, Historical Structure, Examples of Registered Civil Architecture, Reformation, Protection

Kaynak

WoS Q Değeri

Scopus Q Değeri

Cilt

Sayı

Künye

Artırma, A. (2007). Adapazarı kentsel sit alanı'nın tarihsel süreç içindeki değişiminin incelenmesi ve bölgenin günümüze yeniden kazandırılması / Reearch for Adapazari city cite in historical process and bringing in the region again for today (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Maltepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.